مقدمه
عمل لیزر چشم (PRK، لازک، لیزیک، فمتولیزیک یا اسمایل) یکی از دقیقترین و موفقترین روشهای حذف عینک است. با این حال، قبل از انجام هر نوع جراحی لیزری، معاینه کامل و انجام تستهای تخصصی ضروری است تا مشخص شود آیا چشم شما از نظر ساختاری، بیومکانیکی و عملکردی برای این عمل مناسب است یا خیر.
این بررسیها تنها چند دقیقه زمان میبرند اما نتیجه آنها تعیینکنندهترین بخش تصمیمگیری است.
در این مقاله تمام آزمایشها و بررسیهایی که قبل از عمل لیزر چشم لازم است را بهصورت کامل توضیح میدهیم.
چرا انجام تستهای پیش از عمل ضروری است؟
لیزر چشم بر اساس «تراش قرنیه» انجام میشود و هرچقدر اطلاعات دقیقتری از ساختار و رفتار قرنیه داشته باشیم، نتیجه surgery ایمنتر و پایدارتر خواهد بود.
این بررسیها به پزشک کمک میکنند:
تشخیص دهد آیا فرد کاندید مناسب است
بهترین روش را انتخاب کند
احتمال بازگشت شماره چشم را کاهش دهد
احتمال عوارض بعد از عمل را بسیار کم کند
در اصل، معاینه پیش از عمل مهمتر از خود عمل است.
۱. تعیین شماره دقیق چشم (Refraction Test)
اولین و پایهایترین مرحله، اندازهگیری شماره چشم است.
این ارزیابی شامل:
عینک فعلی
اندازهگیری دقیق شماره با دستگاه اتورفرکتور
رفرکشن دستی توسط اپتومتریست
بررسی دید دور و نزدیک
بررسی میزان تطابق چشم
هدف این است که:
شماره واقعی چشم مشخص شود
ثبات شماره چشم بررسی شود
و مشخص شود لیزر چه مقدار تراش نیاز دارد
۲. توپوگرافی قرنیه (Corneal Topography)
یکی از مهمترین تستها در لیزر چشم، توپوگرافی است که سطح قرنیه را نقشهبرداری میکند.
این تست شکل، انحنا و یکنواختی قرنیه را نشان میدهد.
مواردی که در توپوگرافی بررسی میشوند:
قوزقرنیه (کراتوکونوس)
نامنظمی سطح قرنیه
آستیگماتیسم پیچیده
پروفایل سطح قدامی قرنیه
اگر نقشه توپوگرافی غیرطبیعی باشد، لیزیک یا اسمایل قابل انجام نیست و روش سطحی امنتر است.
۳. پنتاکم (Pentacam / Tomography)
پنتاکم کاملترین تصویربرداری قبل از لیزر چشم است.
این دستگاه، ساختار سهبعدی قرنیه را بررسی میکند و علاوه بر سطح قدامی، سطح خلفی قرنیه را نیز بهطور کامل تحلیل میکند.
پنتاکم برای بررسی موارد زیر اهمیت حیاتی دارد:
ضخامت نقطهبهنقطه قرنیه
Posterior Elevation
شاخصهای بیومکانیکی
احتمال قوزقرنیه
ضخامت بافت باقیمانده بعد از عمل
Belin/Ambrosio Deviation (BAI)
پنتاکم یکی از تستهایی است که یک چشم سالم را از یک چشم پرریسک کاملاً تفکیک میکند.
۴. ضخامتسنجی قرنیه (Pachymetry)
ضخامت قرنیه نشان میدهد که پس از تراش لیزر، چقدر بافت سالم باقی خواهد ماند.
این بررسی با دستگاههای زیر انجام میشود:
پنتاکم
OCT قرنیه
یا پاچیمتری اولتراسونیک
اگر ضخامت کمتر از حد استاندارد باشد، روشهایی مانند PRK انتخاب میشوند.
۵. ارزیابی خشکی چشم (Tear Film Evaluation)
خشکی چشم یکی از فاکتورهای مهم قبل از لیزر است.
در این بررسی موارد زیر چک میشود:
پایداری لایه اشکی (Break-Up Time)
میزان تولید اشک (Schirmer Test)
سلامت غدد میبوم
وجود التهاب سطح پلکی
خشکی چشم در صورت درماننشدن میتواند کیفیت دید بعد از عمل را کاهش دهد.
۶. معاینه شبکیه و ته چشم (Fundus Examination)
قبل از لیزر، پزشک باید مطمئن شود که شبکیه سالم است، بهخصوص:
افراد با شمارههای بالا
نزدیکبینهای شدید
افرادی با سابقه خانوادگی مشکلات شبکیه
معاینه شامل بررسی موارد زیر است:
پارگی شبکیه
نقاط مشکوک
خونریزی
مکولا (مرکز بینایی)
اگر مشکل شبکیه وجود داشته باشد، باید قبل از لیزر درمان شود.
۷. بررسی سلامت عدسی (Lens Evaluation)
در افراد بالای ۴۰ سال، بررسی عدسی چشم اهمیت زیادی دارد.
اگر علائم اولیه آبمروارید وجود داشته باشد، ممکن است لیزر بهترین روش نباشد و کاشت لنز انتخاب مناسبتری باشد.
۸. فشار چشم (Intraocular Pressure)
برای رد آبسیاه یا ارزیابی خطرات مرتبط با آن، فشار چشم با تست Tonometry انجام میشود.
افرادی با فشار غیرطبیعی یا زاویه بسته نیاز به بررسی بیشتر دارند.
۹. بررسی بیماریهای سطح چشم (Ocular Surface Examination)
چند مورد که حتماً باید بررسی شوند:
بلفاریت
آلرژی چشمی
التهاب ملتحمه
عفونت سطحی
وجود اسکار یا زخم
این موارد اگر درمان نشوند، کیفیت نتیجه را کاهش میدهند.
۱۰. بررسی قرنیه از نظر استحکام و بیومکانیک
در برخی مراکز پیشرفته، تست بیومکانیک قرنیه نیز انجام میشود.
این بررسی نشان میدهد قرنیه چقدر در برابر تراش لیزر مقاوم است.
در موارد مشکوک، کراسلینکینگ همزمان پیشنهاد میشود.
۱۱. بررسی تاریخچه سلامتی فرد
قبل از عمل لیزر، باید وضعیت عمومی فرد بررسی شود:
دیابت
بارداری و شیردهی
داروهای هورمونی
بیماریهای خودایمنی
استروئیدتراپی
اختلالات تیروئیدی
این موارد ممکن است انتخاب روش را تغییر دهند.
۱۲. بررسی ثبات شماره چشم
برای انجام لیزر، شماره چشم باید حداقل یک سال ثابت باشد.
این موضوع با مقایسه نسخههای قبلی و رفرکشن دقیق بررسی میشود.
۱۳. تستهای انتخاب روش جراحی
در موارد خاص برای تعیین بهترین روش از تستهای زیر استفاده میشود:
بررسی فلپ مناسب برای لیزیک
شبیهسازی مونویژن در افراد بالای ۴۰ سال
محاسبه عمق لنیتیکول برای اسمایل
محاسبه عمق تراش در کانتورویژن
این ارزیابیها کمک میکنند بهترین روش برای هر چشم انتخاب شود.
اهمیت این آزمایشها در موفقیت عمل
یک جراحی لیزر چشم دقیق و ایمن زمانی موفق خواهد بود که تمام این بررسیها قبل از عمل انجام شده باشند.
این آزمایشها کمک میکنند:
اثربخشی عمل بالا باشد
احتمال عوارض کم شود
نتایج پایدار بماند
و بیمار بهترین کیفیت دید را تجربه کند
اگر قصد دارید عمل لیزر چشم انجام دهید و میخواهید بدانید آیا چشم شما شرایط لازم را دارد یا نه، میتوانید همین حالا فرم مشاوره آیسان را تکمیل کنید. کارشناسان ما با شما تماس میگیرند، شرایط اولیه را بررسی میکنند و توضیح میدهند کدام آزمایشها برای چشم شما ضروریتر است.
