مقدمه
یکی از مهمترین سوالاتی که افراد قبل از حذف عینک با لیزر میپرسند این است: «بهترین سن برای انجام لیزر چشم چه موقع است؟»
با وجود اینکه جراحیهای لیزری چشم در سالهای اخیر ایمنتر، دقیقتر و متنوعتر شدهاند، سن یکی از کلیدیترین عوامل تعیینکننده کاندید مناسب محسوب میشود.
فیزیولوژی چشم در سنین مختلف تغییر میکند؛ از رشد و ثابتشدن شماره چشم در جوانی گرفته تا تغییرات مربوط به پیرچشمی یا آبمروارید در سنین بالاتر.
در این مقاله، سن مناسب برای انجام لیزر، شرایط استثنایی، محدودیتها و بهترین زمان اقدام را بهطور کامل بررسی میکنیم.
چرا سن در جراحی لیزر چشم اهمیت دارد؟
برای داشتن نتیجه پایدار و بدون بازگشت، شماره چشم باید ثابت شده باشد و ساختار قرنیه به بلوغ رسیده باشد.
در سنین پایین، چشم هنوز در حال رشد است و شماره چشم ممکن است بالا یا پایین شود.
در سنین بالا، تغییرات عدسی و مشکلاتی مثل پیرچشمی بهطور طبیعی ایجاد میشود.
به همین دلیل سن و وضعیت فیزیولوژیک چشم ارتباط مستقیم با نتیجه جراحی دارد.
سن مناسب برای عمل لیزر چشم: بازه ایدهآل ۱۸ تا ۴۰ سال
بر اساس مطالعات و استانداردهای جهانی، بهترین سن برای انجام عملهای لیزری بین ۱۸ تا ۴۰ سال است.
البته این بازه کلی است و شرایط فردی نیز اهمیت دارد.
زیر ۱۸ سال؛ چرا عمل لیزر توصیه نمیشود؟
در سنین نوجوانی، چشم هنوز در حال رشد است و شماره چشم ناپایدار است.
مشکلات اصلی این گروه سنی:
افزایش یا کاهش شماره چشم در مدت کوتاه
عدم بلوغ کامل قرنیه
بروز نوسانات فیزیولوژیک
عمل لیزر در این سن ممکن است باعث بازگشت شماره چشم یا کاهش کیفیت نتیجه شود.
تنها در موارد بسیار خاص و پزشکی، امکان بررسی استثنایی وجود دارد.
سن ۱۸ تا ۲۱ سال؛ تنها با شرط ثبات شماره چشم
در این بازه سنی، امکان انجام لیزر وجود دارد اما ثبات شماره چشم طی یک سال گذشته ضروری است.
معمولا پزشکان انتظار دارند:
حداکثر تغییر شماره کمتر از ۰.۲۵ تا ۰.۵ دیوپتر باشد
نزدیکبینی یا آستیگماتیسم رو به افزایش نباشد
در صورتی که این شرایط مهیا باشد، میتوان برای جراحی اقدام کرد.
سن ۲۱ تا ۴۰ سال؛ بهترین و ایدهآلترین دوره
این بازه، مناسبترین سن برای انجام لیزر است.
چرا؟
شماره چشم پایدار شده است
قرنیه در بالاترین استحکام خود قرار دارد
خشکی چشم معمولاً خفیف است
ریسک بیماریهای چشمی پایین است
بهبود پس از عمل سریعتر است
نتیجه نهایی پایدارتر است
این گروه سنی بیشترین شانس را برای رسیدن به دید ۱۰/۱۰ بدون عینک دارند.
سن ۴۰ تا ۵۰ سال؛ محدودیتها و نکات مهم
در این بازه، احتمال بروز پیرچشمی افزایش مییابد.
لیزر میتواند دید دور را اصلاح کند، اما امکان دارد همچنان برای دید نزدیک به عینک مطالعه نیاز باشد.
نکات مهم برای این سن:
امکان انجام لیزر هنوز وجود دارد
باید تستهای تکمیلی برای بررسی عدسی انجام شود
باید درباره نیاز احتمالی به عینک مطالعه بعد از جراحی آگاهسازی انجام شود
آسیبپذیری چشم کمی بیشتر از سنین پایینتر است
در برخی موارد، جراح روشهایی مانند مونویژن یا لیزرهای شخصیسازیشده را پیشنهاد میدهد تا نیاز به عینک مطالعه کاهش یابد.
بالای ۵۰ سال؛ آیا لیزر هنوز گزینه مناسبی است؟
پس از ۵۰ سالگی، تغییرات عدسی چشم شروع میشود و احتمال ابتلا به آبمروارید افزایش مییابد.
در این سن اغلب پزشکان بهجای لیزر، کاشت لنزهای داخلچشمی را بررسی میکنند.
در این گروه:
لیزر همچنان قابل انجام است، اما انتخاب “اول” نیست
در صورت وجود آبمروارید خفیف، عمل لیزری سود چندانی ندارد
کاشت لنز میتواند اصلاح دید کاملتری ایجاد کند
تصمیمگیری در این سن کاملاً فردی و بسیار وابسته به وضعیت عدسی و شبکیه است.
رابطه سن و روشهای مختلف لیزری
هر روش لیزری متناسب با سن و شرایط چشم انتخاب میشود.
لیزیک و فمتولیزیک
بهترین بازه: ۲۰ تا ۴۰ سال
گروه مناسب: افراد با قرنیه ضخیم، خشکچشم خفیف، شماره ثابت
کمتر مناسب: افراد بالای ۴۵ سال با پیرچشمی
اسمایل
مناسب: ۲۰ تا ۴۰ سال
مناسب برای: خشکی چشم، فعالیت زیاد، ورزشکاران
کمتر مناسب: شمارههای بسیار بالا یا آستیگماتیسم شدید
PRK و لازک
مناسب: ۱۸ تا ۴۵ سال
ایدهآل برای: قرنیه نازک، خشکی شدید، افراد پرریسک
در سنین بالاتر نیز بسته به شرایط قابل انجام است
کاشت لنز ICL
مناسب: ۲۰ تا ۵۰ سال
برای افراد با شمارههای بسیار بالا یا قرنیه نازک
جایگزین ایدهآل در سنین بالای ۴۵ که مشکلات عدسی در حال شروع است
آیا زمانبندی در کیفیت نتیجه تاثیر دارد؟
بله.
سه عامل مهم:
هرچه سن پایینتر (ولی بالای ۱۸) باشد، کیفیت نتیجه بهتر است
پایداری قرنیه در سنین ۲۰ تا ۳۵ سال بیشتر است
خشکی چشم در سنین بالا بیشتر است و میتواند کیفیت دید را کاهش دهد
در نتیجه، بهترین بازه سنی همچنان ۲۱ تا ۴۰ سال است.
نکات ویژه برای انتخاب زمان مناسب
اگر شماره چشم هنوز در حال افزایش است، عمل را عقب بیندازید
اگر بالای ۴۰ سال هستید، ابتدا وضعیت عدسی را بررسی کنید
اگر تا ۶ ماه آینده بارداری دارید، فعلاً اقدام نکنید
اگر خشکی چشم دارید، قبل از عمل درمان شوید
اگر ورزشکار حرفهای هستید، روش بدون فلپ مثل اسمایل را انتخاب کنید
تصمیمگیری در نهایت وابسته به معاینه تخصصی و ارزیابی دقیق قرنیه است.
اگر میخواهید بدانید انجام لیزر با توجه به سن شما مناسب است یا خیر، میتوانید همین حالا فرم مشاوره آیسان را تکمیل کنید تا کارشناسان پس از بررسی شرایط، بهترین زمان و بهترین روش حذف عینک را برایتان مشخص کنند.