مقدمه
عمل لیزر چشم یکی از موثرترین و ایمنترین روشهای اصلاح عیوب انکساری مانند نزدیکبینی، دوربینی و آستیگماتیسم است. اما برخلاف تصور عموم، همه افراد نمیتوانند این عمل را انجام دهند.
این جراحی تنها زمانی بهترین نتیجه را ارائه میدهد که چشم از نظر ساختاری و فیزیولوژیک ظرفیت لازم را داشته باشد. به همین دلیل، مهمترین بخش فرآیند قبل از عمل، ارزیابی دقیق کاندیداتوری است.
در این مقاله بهطور کامل توضیح میدهیم چه افرادی میتوانند جراحی لیزری چشم را انجام دهند، چه شرایطی لازم است و چه عواملی باعث میشود فرد برای این عمل مناسب نباشد.
چرا همه افراد کاندید مناسب نیستند
لیزر چشم با تغییر انحنای قرنیه باعث اصلاح دید میشود.
برای اینکه این اصلاح با کیفیت و بدون عارضه باشد، باید قرنیه ضخامت کافی داشته باشد، شکل آن سالم باشد، بیماری زمینهای وجود نداشته باشد و شماره چشم ثابت مانده باشد.
اگر یکی از این شرایط مهیا نباشد، نتیجه جراحی ممکن است ایدهآل نباشد یا حتی در آینده مشکلاتی ایجاد کند.
به همین دلیل معاینه پیش از عمل نقش بسیار مهمی در انتخاب روش ایمن دارد.
شرط اول: سن مناسب (بالای ۱۸ سال)
یکی از مهمترین شرایط کاندیداتوری، سن است.
عمل لیزر چشم معمولاً برای افراد بالای ۱۸ سال انجام میشود؛ زیرا قبل از این سن، رشد چشم هنوز کامل نشده و شماره چشم ممکن است تغییر کند.
در افراد ۱۸ تا ۲۱ سال، شرط ضروری ثابت بودن شماره چشم است.
برای سنین بالاتر از ۵۰ سال نیز ممکن است پزشک روشهای دیگری مانند کاشت لنز را بررسی کند.
شرط دوم: ثابت بودن شماره چشم
ثبات شماره چشم طی یک سال گذشته از ضروریترین پیشنیازهای انجام لیزر است.
اگر شماره چشم اخیراً تغییر کرده باشد، احتمال بازگشت شماره پس از عمل بیشتر است.
ثباتی که معمولا مورد انتظار است:
حداکثر تغییر ۰.۲۵ تا ۰.۵ دیوپتر در یک سال
این موضوع نشان میدهد که چشم به وضعیت پایدار رسیده و آماده اصلاح با لیزر است.
شرط سوم: ضخامت مناسب قرنیه
قرنیه باید ضخامت کافی داشته باشد تا تراش لیزر باعث تضعیف آن نشود.
اگر ضخامت کم باشد، احتمال بروز قوزقرنیه یا ناپایداری قرنیه افزایش پیدا میکند.
افرادی که ضخامت قرنیهشان پایین است، معمولاً برای روشهایی مانند:
PRK
لازک
Trans-PRK
گزینه بهتری هستند، اما لیزیک یا فمتولیزیک برایشان توصیه نمیشود.
شرط چهارم: سلامت ساختاری قرنیه
توپوگرافی و پنتاکم قرنیه باید سالم باشد.
موارد زیر کاندید لیزیک یا اسمایل نیستند:
قوزقرنیه
آستیگماتیسم نامنظم
توپوگرافی مشکوک
در چنین مواردی PRK یا ترکیب PRK + کراسلینکینگ ممکن است گزینه مناسبتری باشد.
شرط پنجم: نداشتن خشکی چشم شدید
خشکی چشم یکی از مهمترین عوامل محدودکننده لیزر است.
چشمهایی که خشکی متوسط تا شدید دارند ممکن است بعد از عمل دچار بدتر شدن خشکی شوند.
در این موارد معمولاً روشهای زیر مناسبترند:
PRK
اسمایل (بهویژه برای خشکی متوسط)
فمتولیزیک در موارد خاص
پس از درمان خشکی، بسیاری از بیماران میتوانند دوباره برای لیزر ارزیابی شوند.
شرط ششم: نبودن بیماریهای چشمی
افراد مبتلا به بیماریهای زیر معمولاً کاندید مناسبی نیستند:
آبسیاه کنترلنشده
آبمروارید پیشرفته
التهابهای فعال چشم
عفونتهای چشمی
بیماریهای شبکیه (در برخی موارد)
این موارد ممکن است باعث کاهش کیفیت بینایی یا ایجاد ریسک پس از عمل شوند.
شرط هفتم: نبود بیماریهای سیستمیک کنترلنشده
برخی بیماریها میتوانند فرایند ترمیم قرنیه را تحت تاثیر قرار دهند:
دیابت کنترلنشده
بیماریهای خودایمنی
اختلالات بافت همبند
بعضی داروها مانند کورتونهای قوی
در صورتی که این بیماریها کنترل شوند، بیمار ممکن است به کاندید مناسب تبدیل شود.
چه افرادی کاندید ایدهآل لیزیک هستند
افرادی با شرایط زیر بهترین گزینه برای لیزیک محسوب میشوند:
ضخامت کافی قرنیه
خشکی چشم بسیار کم
داشتن شماره پایدار
داشتن سبک زندگی بدون ریسک ضربه
نزدیکبینی یا آستیگماتیسم خفیف تا متوسط
چه افرادی کاندید ایدهآل اسمایل هستند
افراد با نزدیکبینی خفیف تا متوسط
افراد با آستیگماتیسم متوسط
افراد با خشکی چشم
افراد در معرض ضربه (ورزشکاران غیررزمی)
افرادی که فلپ نمیخواهند
چه افرادی برای PRK مناسبترند
قرنیه نازک
توپوگرافی مرزی
خشکی چشم شدید
ورزشکاران رزمی و سنگین
افراد در معرض ضربه
افرادی که میخواهند ایمنترین روش سطحی را انجام دهند
چه افرادی برای لازک مناسباند
افراد با قرنیه نازک
فعالیتهای پرریسک
کسانی که نمیخواهند فلپ داشته باشند
افردی که تحمل دوره نقاهت متوسط را دارند
افرادی که بهتر است لیزر انجام ندهند
مادران باردار یا شیرده (به دلیل نوسانات هورمونی)
افراد با شماره چشم بسیار بالا (نیازمند ICL)
افراد با بیماریهای فعال چشمی
افرادی با قوزقرنیه پیشرفته
افرادی زیر ۱۸ سال
افراد با انتظارات غیرواقعی (مثل تصور دید عقاب یا نتیجه صددرصدی بدون نوسان)
اهمیت معاینه پیش از عمل
هیچ روش انتخابی بدون تصویربرداری و معاینه دقیق قابل تصمیمگیری نیست.
پزشک برای تعیین کاندید مناسب باید اطلاعات زیر را بررسی کند:
پنتاکم
توپوگرافی
ضخامت قرنیه
شماره چشم
خشکی چشم
قدرت تطابق
پس از بررسی این دادهها، روش دقیق مناسب تعیین میشود.
اگر میخواهید بدانید کدام روش برای چشم شما مناسب است یا آیا اصلاً کاندید عمل لیزر هستید، میتوانید همین حالا فرم مشاوره رایگان آیسان را تکمیل کنید. کارشناسان ما با شما تماس میگیرند و وضعیت چشمتان را توضیح میدهند و به شما میگویند چه روشهایی مناسب شماست.
