عمل PRK یکی از قدیمیترین و در عین حال ایمنترین روشهای اصلاح عیوب انکساری چشم است. این روش که سالها پیش معرفی شد، همچنان به دلیل دقت بالا، حفظ ساختار قرنیه و عدم ایجاد برش عمیق، یکی از انتخابهای اصلی جراحان چشمپزشک محسوب میشود.
اگرچه با گذشت زمان روشهایی مانند لیزیک، فمتولیزیک و اسمایل معرفی شدهاند، اما PRK همچنان برای گروه بزرگی از بیماران بهترین و منطقیترین گزینه است؛ مخصوصاً در مواردی که ضخامت یا شکل قرنیه اجازه انجام لیزیک را نمیدهد.
در این مقاله توضیح میدهیم PRK دقیقاً چیست، چگونه انجام میشود، چه تفاوتی با سایر روشهای لیزری دارد و برای چه افرادی مناسبتر است.
عمل PRK چیست
PRK مخفف Photorefractive Keratectomy است.
در این روش، لایه سطحی قرنیه (اپیتلیوم) برداشته میشود تا لیزر اگزایمر بتواند مستقیماً روی لایه زیرین قرنیه عمل کند و انحنای آن را اصلاح نماید.
در واقع، PRK یک روش سطحی است؛ یعنی هیچ برش عمیقی در قرنیه ایجاد نمیشود. این ویژگی باعث میشود قرنیه در این عمل بیشترین استحکام ممکن را حفظ کند.
چرا PRK به وجود آمد
در دهه ۹۰ میلادی، PRK اولین روش لیزری مدرن برای اصلاح دید بود.
بعدها لیزیک بهعنوان نسخه راحتتر و سریعتر معرفی شد، اما PRK همچنان جایگاه خود را حفظ کرد.
دلیل اصلی ادامه محبوبیت PRK، ویژگیهای منحصر بهفرد آن است:
عدم ایجاد فلپ
مناسب بودن برای قرنیههای نازک
ریسک پایین آسیب ناشی از ضربه
ایمنی بالا در افرادی که فعالیتهای پرفشار دارند
بنابراین PRK راهحلی است برای مواردی که انجام لیزیک ممکن است خطرناک یا غیرممکن باشد.
PRK چگونه باعث اصلاح دید میشود
پس از برداشتن لایه سطحی قرنیه، لیزر اگزایمر روی لایه استرومای قرنیه تابانده میشود.
این لیزر با دقت میکرونی بافت را تغییر شکل میدهد تا انحنای قرنیه تنظیم شود.
در نتیجه نور بهطور صحیح روی شبکیه متمرکز شده و دید فرد اصلاح میشود.
پس از پایان لیزر، اپیتلیوم طی چند روز دوباره ترمیم میشود.
این تفاوت اصلی PRK با لیزیک و لازک است؛ در آن روشها اپیتلیوم به شکل فلپ یا لایه کنار زده میشود، اما در PRK پس از برداشته شدن، مجدداً رشد میکند.
مراحل انجام عمل PRK
PRK یک عمل سرپایی و بدون درد است. مراحل انجام آن بهصورت زیر است:
معاینه پیش از عمل
اندازهگیری شماره چشم
ارزیابی ضخامت قرنیه
تصویربرداری از نقشه قرنیه
بررسی خشکی چشم
ارزیابی سلامت شبکیه
این بررسیها مشخص میکند که آیا PRK روش مناسبی برای بیمار است یا خیر.
بیحسی چشم
چند قطره بیحسی چکانده میشود.
در PRK هیچ تزریق و بیهوشی صورت نمیگیرد.
برداشتن لایه سطحی قرنیه
اپیتلیوم با ابزار خاصی به دقت برداشته میشود.
این مرحله فقط چند ثانیه زمان میبرد.
تابش لیزر اگزایمر
لیزر با دقت میکرونی بافت را اصلاح میکند.
مدت زمان تابش لیزر معمولاً حدود ۱۰ تا ۱۵ ثانیه است.
قرار دادن لنز پانسمانی
پس از عمل، یک لنز پانسمانی روی چشم قرار داده میشود تا اپیتلیوم بهتر ترمیم شود.
این لنز معمولاً ۴ تا ۵ روز باقی میماند.
مزایای عمل PRK
PRK مزایای مهمی دارد که باعث شده هنوز هم جزء روشهای اصلی اصلاح دید باشد:
عدم وجود فلپ یا برش عمیق
مناسب برای قرنیههای نازک
ریسک بسیار پایین جابهجایی بافت
ایمن برای ورزشکاران حرفهای و نیروهای نظامی
نتایج نهایی بسیار شفاف و پایدار
عدم ریسک عوارض فلپ (که در لیزیک وجود دارد)
ایمنی بالا برای افراد با ساختار قرنیه حساس
معایب PRK
PRK نسبت به لیزیک دوران نقاهت طولانیتری دارد:
تاری دید چند روز اول طبیعی است
ممکن است مقداری سوزش یا اشکریزش در ۲ تا ۳ روز اول وجود داشته باشد
بازگشت کامل دید ممکن است بین ۲ تا ۴ هفته طول بکشد
در برخی موارد نادر احتمال هیز (کدورت سطحی) وجود دارد که با داروهای مناسب کنترل میشود
PRK مناسب چه افرادی است
PRK برای گروههای زیر یک انتخاب ایدهآل محسوب میشود:
افرادی با قرنیه نازک
افرادی که پزشک انجام لیزیک را بهدلیل ضخامت یا ساختار قرنیه مناسب نمیداند
افرادی که ورزشهای تماسی یا رزمی انجام میدهند
افرادی با فعالیتهای شغلی پرریسک (نظامی، ورزشکاران حرفهای، کارگران صنعتی)
افرادی که خشکی چشم شدید دارند
افرادی که تمایل به عدم ایجاد برش در قرنیه دارند
افرادی که قوزقرنیه مشکوک یا ابتدایی دارند (درصورت تایید پزشک)
تفاوت PRK با لیزیک
روش انجام کار:
در لیزیک فلپ ایجاد میشود، در PRK لایه سطحی قرنیه برداشته میشود.
دوران نقاهت:
در لیزیک سریعتر، در PRK طولانیتر.
درد بعد از عمل:
در لیزیک تقریبا وجود ندارد؛ در PRK چند روز اول ممکن است ناراحتی ایجاد شود.
ایمنی در ضربه:
PRK ایمنتر است چون فلپی وجود ندارد.
مناسب بودن برای قرنیه نازک:
PRK اغلب انتخاب نخست است.
نتایج عمل PRK
اگرچه بهبود دید در PRK نسبت به لیزیک زمان بیشتری میبرد، اما نتیجه نهایی کاملاً شفاف، دقیق و پایدار است.
بیش از ۹۵ درصد بیماران پس از تثبیت دید به دید کامل یا نزدیک به کامل میرسند.
نتایج در بلندمدت مشابه لیزیک است؛ تفاوت فقط سرعت رسیدن به آن است.
اگر نمیدانید روش PRK برای چشم شما مناسب است یا روشهای دیگری مانند لیزیک، فمتولیزیک یا اسمایل گزینه بهتری محسوب میشوند، میتوانید همین حالا فرم مشاوره رایگان آیسان را تکمیل کنید. کارشناسان ما پس از بررسی شرایط اولیه، با شما تماس میگیرند و مناسبترین روش اصلاح دید را پیشنهاد خواهند داد.
