عیوب انکساری چشم یکی از شایعترین اختلالات بینایی در جهان است و بخش بزرگی از جامعه را درگیر میکند. عینک و لنز تماسی راهحلهای موقت و قابل اتکایی هستند، اما بسیاری از افراد به دنبال راهی دائمی، دقیق و کمدردسر برای اصلاح دید هستند.
جراحیهای لیزری چشم در سالهای اخیر با پیشرفت چشمگیر فناوری، به یکی از ایمنترین و پربازدهترین روشهای اصلاح بینایی تبدیل شدهاند. این روشها با دقت میکرونی، انحنای قرنیه را اصلاح کرده و قدرت بینایی فرد را به حالت طبیعی باز میگردانند.
در این مقاله، تمام مفاهیم تخصصی این جراحیها را با زبانی ساده توضیح میدهیم تا هر فرد—even بدون پیشزمینه پزشکی—بتواند آن را بهطور کامل درک کند.
عیب انکساری چیست و چرا رخ میدهد
برای اینکه واضح ببینیم، نور باید دقیقاً روی شبکیه متمرکز شود. زمانیکه شکل قرنیه یا طول کره چشم از حالت ایدهآل خارج شود، نور یا جلوتر از شبکیه، یا پشت آن، یا در چند محور مختلف متمرکز میشود.
این اختلالها بهنام عیوب انکساری شناخته میشوند.
انواع عیوب انکساری و نحوه ایجاد آنها
نزدیکبینی: نور جلوتر از شبکیه متمرکز میشود و فرد در دید دور دچار تاری است.
دوربینی: نور پشت شبکیه میافتد و فرد در دید نزدیک دچار مشکل میشود.
آستیگماتیسم: انحنای قرنیه در محورهای مختلف نابرابر است و تصویر در همه فواصل تار دیده میشود.
پیرچشمی: با افزایش سن، انعطافپذیری عدسی کاهش مییابد و دید نزدیک دچار اختلال میشود (این مورد معمولاً با لیزر اصلاح نمیشود و روشهای دیگری لازم است).
فرم و انحنای قرنیه مهمترین نقش را در شکلگیری این خطاها دارد.
جراحی لیزری دقیقاً این انحنا را هدف قرار میدهد.
جراحی لیزری عیوب انکساری چیست
جراحی لیزری فرایندی است که در آن با استفاده از دستگاههای پیشرفته، بخشی از بافت قرنیه با دقت میکرونی تراش داده میشود تا انحنای آن اصلاح گردد.
هدف، متمرکز شدن درست نور روی شبکیه و ایجاد دید شفاف بدون نیاز به عینک است.
این جراحی روی هیچ بخش دیگری از چشم اثر نمیگذارد و ساختارهای داخلی چشم دستنخورده باقی میمانند.
چرا لیزر میتواند دید را اصلاح کند
قرنیه قدرت زیادی در شکستن نور دارد. حدود دو سوم فوکوس چشم مربوط به قرنیه است.
وقتی سطح قرنیه کمی تغییر کند—حتی به اندازه چند میکرون—مسیر نور در چشم تغییر میکند.
لیزرهای پزشکی میتوانند در حد یکصدم میلیمتر این تغییر را بهصورت کاملاً کنترلشده ایجاد کنند.
این دقت بالاست که باعث شده جراحی لیزری یکی از دقیقترین و موفقترین روشهای اصلاح دید باشد.
انواع رایج جراحیهای لیزری
جراحیهای لیزری در چند روش اصلی انجام میشوند. هر روش از نظر تکنیک، سرعت بهبود، درد پس از عمل و شرایط مناسب بیمار تفاوتهایی دارد.
PRK
در این روش، لایه سطحی قرنیه برداشته میشود و لیزر مستقیماً روی لایه زیرین تابانده میشود.
مناسب برای قرنیههای نازک یا افرادی که احتمال ضربه به چشم دارند.
دوران نقاهت طولانیتر است اما نتیجه نهایی بسیار شفاف است.
لیزیک
در این روش، یک لایه بسیار نازک در سطح قرنیه ایجاد میشود و پس از کنار زدن آن، لیزر روی بافت زیرین اعمال میشود.
نتیجه سریع و بدون درد است اما نیاز به ضخامت کافی قرنیه دارد.
لازک
لازک ترکیبی از لیزیک و PRK است؛ لایه سطحی قرنیه کنار زده میشود اما بریدگی عمیق ندارد.
مناسب برای قرنیههای نازک و افراد حساس به برش قرنیه.
فمتولیزیک
نسخه پیشرفته لیزیک که به جای تیغ مکانیکی، با لیزر فمتوثانیه برش ایجاد میشود.
دقت بسیار بالا و ایمنی بیشتر از لیزیک سنتی دارد.
SMILE
در روش اسمایل، هیچ فلپی ایجاد نمیشود و تنها یک برش کوچک در قرنیه ایجاد میگردد.
بافت داخلی قرنیه با لیزر جدا میشود و پزشک آن را خارج میکند.
خشکی چشم کمتر، ثبات بیشتر و دوران نقاهت بسیار کوتاه دارد.
مراحل انجام عمل از ابتدا تا انتها
فرایند عمل ساختاری دقیق ولی ساده دارد. بیمار در طول عمل هوشیار است و تنها بیحسی قطرهای دریافت میکند.
معاینه قبل از عمل
تصویربرداری سهبعدی قرنیه
اندازهگیری دقیق ضخامت قرنیه
بررسی شماره چشم و پایداری آن
ارزیابی سلامت شبکیه و خشکی چشم
این مرحله تعیینکننده نوع جراحی مناسب است.
بیحسی
فقط چند قطره بیحسی استفاده میشود.
بیمار هیچ دردی احساس نمیکند.
تابش لیزر
مدت زمان تابش لیزر معمولاً کمتر از ۱۰ ثانیه است.
دستگاه بهصورت کاملاً کنترلشده لایههای نازکی از قرنیه را اصلاح میکند.
پایان عمل
هیچ بخیهای وجود ندارد.
چشم پانسمان نمیشود.
بیمار همان روز به منزل میرود.
دوران نقاهت
سرعت بهبود بسته به نوع عمل متفاوت است.
در لیزیک و فمتولیزیک، دید در همان ۲۴ ساعت اول شفاف میشود.
در PRK و لازک، شفافیت کامل دید ممکن است بین ۷ تا ۳۰ روز زمان ببرد.
در SMILE، بهبود سریع و بسیار پایدار است.
مراقبتهای مهم عبارتاند از:
عدم مالش چشم
استفاده منظم از قطرهها
استفاده از عینک آفتابی
پرهیز از شنا تا چند هفته
پرهیز از استفاده طولانی از موبایل در روزهای اول
آیا این عمل ایمن است
امنیت این جراحیها بسیار بالا است و نرخ موفقیت جهانی بالای ۹۷ درصد گزارش شده است.
عوارض احتمالی معمولاً خفیف و موقتی هستند و با مراقبتهای مناسب بهطور کامل برطرف میشوند.
انتخاب مرکز معتبر، متخصص باتجربه و تجهیزات پیشرفته نقش اساسی در موفقیت عمل دارد.
اکنون میتوانید با تکمیل فرم مشاوره آیسان، شرایط چشم خود را بررسی کنید و بفهمید کدام روش اصلاح دید برایتان مناسبتر است. کارشناسان ما با شما تماس میگیرند و بر اساس معاینات اولیه، گزینههای مناسب را معرفی میکنند.
